Maskeren

Alweer een woord dat me tijdens mijn levensloop ontglipt is: maskeren. En toch deed ik het, en doe ik het nog steeds. Ik heb me vaak gevoeld alsof ik in een toneelstuk speelde. Mezelf verborgen achter een masker om in te passen in de wereld om me heen.

Toen ik voor het eerst de film ‘The Truman Show’  zag, een film uit 1998 met Jim Carrey in de hoofdrol, had ik een sterk gevoel van herkenning. Het leek wel of het onderwerp uit mijn leven was gestolen. De nietsvermoedende man lijdt schijnbaar een normaal leven maar letterlijk alles rond hem is toneel. Zijn leven speelt zich af in een filmstudio, alles in zijn omgeving is georkestreerd en gedirigeerd. Elke dag dezelfde routines. Maar iedereen speelt zijn rol. Enkel hijzelf is echt, hij is onwetend.

Ik heb me vaak afgevraagd of dat wel fictie was. Uiteraard overdreven, het was tenslotte een film. Maar is alles rondom mij wel wat ik denk dat het is? Niets is wat het lijkt, zo voelt het toch.

Want net zoals bij Truman voelt het aan alsof de wereld om me heen zijn rol van buiten kent en ik me moet behelpen met improvisatie, zonder scripts of handleiding.

Ik heb nu wel geleerd hoe me te gedragen in de wereld. Met scha en schande, met vallen en opstaan. Dat is voor iedereen zo. Soms deed het pijn, het kwam niet vanzelf. Je wil immers goed zijn, een goede dochter, zus, leerling, …  Je ouders trots maken, daar ging het om.

Mijn methodes bleken niet altijd de juiste en ik paste me gaandeweg aan. Als kind zegde ik vaak waar het op stond en dat was in sociale context niet altijd gepast. Ik werd er dan ook voor op de vingers getikt en leerde gaandeweg voorzichtig te zijn.

Wie ik dan eigenlijk echt ben, ben ik tijdens dat proces vergeten. Ik paste mezelf in in het plaatje, zodat mijn naasten en ikzelf trots konden zijn.
Ik hield dan zogenaamd van feestjes, van schoolreizen, van uitstapjes met vrienden, van sociale aangelegenheden, …. zolang ik er maar bij kon horen. Maar eigenlijk was ik voortdurend bang om in de mist te gaan. Enkel thuis kon ik me veilig voelen.

Uitspraken of beweringen die hard binnenkwamen liet ik over me heen gaan. Als ik vanbinnen wegkwijnde van angst, verdriet of boosheid kon de wereld dat niet zien. Het masker op van zodra de veilige thuishaven verlaten. En dat kan best vermoeiend zijn want dat vraagt wel wat energie.

Maskeren voelt voor mij niet zozeer als het spelen van toneel, maar veeleer het gebruiken van aangeleerd gedrag om me in de maatschappij aanvaardbaar te maken. Een manier om verbinding te maken met anderen en je plek in de wereld te vinden.

Het is dan ook geen misleiding. Het gaat eerder over jezelf wegcijferen voor de grote wereld. Ik zie het meer als een sociale aanpassing zoals het aanleren van goed gedrag, van manieren om iemand aan te kijken, het kopiëren van lichaamstaal of woordenschat, of het forceren van glimlachen, zelfs als de binnenkant iets anders voelt. Je misleidt eerder jezelf in de hoop erbij te horen.

Wat een mens al niet moet doen ….